Çmimi i domates në Shqipëri ka shënuar një rritje të ndjeshme ditët e fundit, duke arritur nivele rekord në tregjet e pakicës dhe duke u kthyer në një shqetësim për konsumatorët.
Aktualisht, domatja e zakonshme tregtohet nga 350 deri në 440 lekë për kilogram, ndërsa varietetet si domatja qershi kanë kapur çmime deri në 700–800 lekë/kg, një nivel i paprecedentë për tregun vendas.
Kjo rritje vjen në një periudhë kur, tradicionalisht, prodhimi i serave në sezonin e dytë siguronte çmime më të përballueshme. Në fillim të vitit, domatja vendase tregtohej rreth 170 lekë/kg, ndërsa ajo e importit varionte nga 270 deri në 300 lekë/kg. Aktualisht, edhe prodhimi vendas ka arritur nivelet e importit.
Sipas të dhënave nga Portali i Fermerit, çmimi me shumicë në fermë luhatet nga 170 deri në 270 lekë/kg, ndërsa në disa rajone kryesore arrin mbi 250 lekë/kg. Në Tiranë dhe Korçë, çmimet në shumicë kanë arritur deri në 300 lekë/kg, duke u reflektuar më tej me rritje edhe më të lartë në tregun e pakicës.
Të dhënat historike nga INSTAT tregojnë se viti 2026 ka regjistruar nivelin më të lartë të çmimit mesatar të domates në katër vitet e fundit, duke tejkaluar edhe kulmin e vitit 2023.
Ekspertët e tregut e lidhin këtë situatë me një kombinim faktorësh. Përmbytjet e muajve të fundit kanë dëmtuar ndjeshëm serat në zona si Fier, Lushnjë dhe Berat, duke shkaktuar humbje të mëdha në prodhim dhe fidanishte. Lagështia e lartë ka favorizuar gjithashtu përhapjen e sëmundjeve si vrugu, duke rritur kostot për trajtimin e kulturave.
Një tjetër faktor mbetet rritja e kostove të inputeve bujqësore, përfshirë plehrat kimike dhe pesticidet, si dhe mungesa e fuqisë punëtore në zonat rurale, e cila ka detyruar rritjen e pagave ditore.
Për më tepër, një pjesë e prodhimit vendas po orientohet drejt eksportit, për shkak të kërkesës së lartë nga tregjet e rajonit dhe të Bashkimit Evropian, duke ulur furnizimin për tregun e brendshëm.
Kriza e çmimeve të domates nuk është e izoluar vetëm në Shqipëri. Vendet e Mesdheut, përfshirë Itali, Spanjë dhe Turqi, po përballen me sfida të ngjashme si pasojë e ndryshimeve klimatike dhe dëmeve nga përmbytjet.
Në mungesë të subvencioneve dhe me infrastrukturë të amortizuar kulluese, prodhimi vendas mbetet më i ekspozuar ndaj goditjeve klimatike, duke reflektuar paqëndrueshmëri të lartë në çmime dhe barrë të shtuar për konsumatorët.
